Dzięki, że znaleźliście dla mnie chwilę czasu, bo koniecznie muszę Wam coś opowiedzieć. Jestem przekonany, że mi nie uwierzycie, ale moja historia jest tak niesamowita, że muszę się tym podzielić. Lepiej usiądźcie, bo to, o czym za chwilę przeczytacie może wydać się Wam nierzeczywiste i absurdalne. I przyznam się Wam, gdybym przeczytał to gdzieś w sieci, też bym w to nie uwierzył. Ale znacie mnie już trochę, wiecie, że pomimo tego, że mam bujną wyobraźnię, nie potrafię kłamać. Nawet bym nie śmiał! Moje wyrzuty sumienia by mnie zabiły. Możecie więc być pewni, że to, o czym Wam napiszę, jest całkowitą prawdą. Przysięgam. Dobra, dość tego wstępu. Lepiej to przeczytajcie.
Szukałem roboty. Doszedłem do momentu, że szukałem już czegokolwiek. Serio. Wydawało mi się, że skończyłem całkiem przyzwoite studia. Przecież dziennikarstwo na jednej z prestiżowych uczelni to nie byle co, prawda? Oh, jak bardzo się myliłem. Okazuje się, że humanistów w tym kraju raczej nie potrzebują. Liczą się twarde umiejętności. Czasem myślę, że lepiej było skończyć jakieś technikum albo zawodówkę, wykwalifikować się w czymś konkretnym i zarabiać pieniądze. Mogłem zostać jakimś inżynierem, miałbym swoją firmę i życie byłoby prostsze. Ale wolałem pisać artykuły. Do czego mnie to doprowadziło? Do tego, że w pewnej chwili usiadłem przed monitorem komputera i zacząłem szukać czegokolwiek. Naprawdę czegokolwiek.
Szybko okazało się, że do czegokolwiek też trzeba mieć jakiekolwiek umiejętności. Nigdy nie pracowałem fizycznie. Nigdy nie pracowałem w gastronomii. Nigdy nie pracowałem obsługując kasę fiskalną. Okazało się, że generalnie to nie umiem nic. Z tego, co udało mi się szybko zorientować, mogłem być czyimś pomocnikiem. Oho, już wiedziałem, co to oznacza. Nie dość, że musisz robić absolutnie wszystko co Ci każą, nie dość, że Tobą pomiatają, to jeszcze za marne pieniądze. Ale czy miałem jakiś wybór? Odpowiedź była prosta.
Mieszkałem z rodzicami. Nie oceniajcie mnie. Zdaję sobie sprawę, jak to wygląda. I uwierzcie mi, czułem się jak w pułapce. Chciałem już samodzielności i stabilizacji. Ale wiedziałem, że brakuje mi doświadczenia w czymś konkretnym. Nie miałem kasy na wynajęcie czegoś własnego. W zasadzie to nie miałem kasy na nic. Przez cały okres studiów próbowałem pisać do różnych gazet czy portali internetowych, ale większych pieniędzy mi to nie przyniosło. A czas leciał. Nie byłem coraz młodszy. Przyznam się, że lubiłem też się trochę obijać. Dużo czasu spędzałem na graniu w gry komputerowe, przeglądanie Internetu, oglądanie bzdurnych filmików. To zajmowało cały mój czas. Czasem byłem tak przebodźcowany od tego, co oglądam i robię, że cierpiałem na bezsenność i bóle głowy.
Tego dnia wstałem wcześnie rano i stwierdziłem, że dzisiaj znajdę robotę. Otworzyłem po raz kolejny jedną ze stron internetowych z ofertami pracy, zrobiłem kilka filtrów i zacząłem szukanie. I wtedy mój wzrok przykuła jedna z ofert:
„Praca bez doświadczenia. Wymagana dyspozycyjność i umiejętność pracy w samotności. Stawka: 1000 zł za dzień”.
Że co?! Bez doświadczenia, 1000 zł za dzień? Tego się absolutnie nie spodziewałem. Ale oczywiście śmierdziało mi to na kilometr. Kto w dzisiejszych czasach oferuje Ci robotę bez doświadczenia i tysiaka dniówki? Zaśmiałem się pod nosem i przesuwałem kursorem dalej. Po dwóch czy trzech godzinach byłem znowu mocno zniechęcony, bo oczywiście nie udało się znaleźć niczego konkretnego. Mnóstwo ogłoszeń dla pomocników, stażystów, juniorów i tak dalej. No, ale pretensje mogłem mieć tylko do siebie. To tylko i wyłącznie moja wina, że nie umiałem racjonalnie pomyśleć o swojej przyszłości i wybrałem dziennikarstwo. Boże, nie wiem nawet, czy i do dziennikarstwa się nadaję. Pewnie nie, skoro do tej pory nie zarobiłem na tym praktycznie nic.
Mimo woli, moje myśli krążyły wokół niecodziennego ogłoszenia. Tysiak dniówki to naprawdę brzmiało zbyt pięknie. Ale w sumie, co szkodziło mi sprawdzić? Przecież i tak nie miałem zbyt wiele do roboty. Mogłem ewentualnie stracić kolejny dzień. Ale mogłem przynajmniej to zweryfikować i w razie czego po prostu się tego nie podjąć. Wróciłem do tego ogłoszenia. Nie chcieli nawet CV. Podali tylko nazwę firmy, adres i numer telefonu. Postanowiłem zadzwonić.
Trzy dni później pojawiłem się w biurze tajemniczej firmy o osobliwej nazwie „Cisza”. Nie mogłem znaleźć niczego wielkiego na jej temat, ale nie chciałem rezygnować, dopóki nie zweryfikuję tego osobiście. Fakt, że siedziba firmy znajdowała się w jednym z najbardziej prestiżowych biurowców w mieście kazał mi przypuszczać, że to nie żadni naciągacze, bo takich nie stać na wynajmowanie przestrzeni biurowych w centrum miasta. I faktycznie, ich biuro wyglądało naprawdę profesjonalnie. Przestronna recepcja, przeszklone drzwi do poszczególnych pomieszczeń, obsługa na wysokim poziomie.
– Dzień dobry, nazywam się Szymon Małecki, jestem umówiony na rozmowę w sprawie pracy. – powiedziałem do recepcjonistki.
– Dzień dobry. Zgadza się. Pan dyrektor już na Pana czeka. Proszę za mną. – odpowiedziała i zaprowadziła mnie do jednego z przeszklonych pomieszczeń.
Dyrektor okazał się wysokim, siwowłosym mężczyzną o przenikliwym wzroku.
– Witam, Panie Szymonie – powiedział i wstał od biurka. – Cieszę się, że zdecydował się pan na spotkanie. Proszę usiąść – wskazał mi dłonią wolne krzesło naprzeciw swojego fotela.
Skinąłem głową. Wciąż czułem się dość niepewnie. Podczas krótkiej drogi od recepcji do gabinetu dyrektora dokonałem szybkiego podsumowania dotychczasowych obserwacji. Ogłoszenie było lakoniczne, nie zawierało zbyt wielu szczegółów. Nie mogłem określić, czym zajmuje się ta firma. Jakie są wymagania od kandydatów, jaki jest zakres obowiązków. Ale jej siedziba wyglądała profesjonalnie, ludzie, których mijałem, wyglądali na skupionych i poważnych, co mogło mi sugerować, że zajmowali się ważnymi rzeczami. Sam dyrektor też sprawiał wrażenie profesjonalisty. Dobrze ubrany, zadbany, elegancki. Prawdziwy autorytet i facet znający się na rzeczy. Ale samo wrażenie to nie wszystko. Ciągle nie wiedziałem, co kryje się za tą fasadą.
– Z pewnością interesują Pana szczegóły naszej oferty? – zaczął dyrektor. Nie dosłyszałem jego imienia i nazwiska. Chyba byłem zbyt zabsorbowany ciekawością na temat tego, jak ma wyglądać moja potencjalna praca. A może wcale nie powiedział mi, jak się nazywa? Dobra, to chyba nie jest w tym momencie najważniejsze.
– Tak, przyznam szczerze, że ogłoszenie było dość krótkie i mało treściwe. Chciałbym dowiedzieć się więcej o tym, czym miałbym się zajmować. – odparłem.
– W zasadzie to nie będzie Pan się niczym zajmował. – odrzekł dyrektor i zauważywszy moje zdziwienie kontynuował – Oferujemy pracę o bardzo prostych zasadach. Polegać ona ma na tym, że będzie Pan przebywał w pustym pokoju przez 8 godzin dziennie. Nie będzie miał Pan dostępu do telefonu, Internetu, telewizora czy książki. Za każdy taki dzień otrzyma Pan 1000 zł.
– Proszę mi wybaczyć, ale nie do końca to rozumiem. 1000 zł dziennie za nicnierobienie?
– Dokładnie tak. Umieścimy Pana w pokoju i odetniemy od wszystkiego. A Pan po prostu musi tam być.
Jeżeli liczyłem na wyjaśnienie oferty pracy, to się przeliczyłem. W zasadzie to nic nowego mi nie powiedział. Nie potrafiłem też wyczuć kompletnie niczego od mojego rozmówcy. Zero fałszywych ruchów. Zero nerwowości. Zero pokrętnych wyjaśnień. Wręcz przeciwnie. Od dyrektora firmy „Cisza” biła pewność siebie, fachowość, przekonanie do własnych umiejętności i doświadczeń. Pewnie tylko dlatego jeszcze mu nie podziękowałem i nie wyszedłem. Spróbowałem jeszcze raz upewnić się, że to wszystko nie jest jedną wielką ściemą.
– Rozumiem, że dostanę 1000 zł za każdy dzień. Mam po prostu siedzieć w pokoju i nic nie robić. Czy ja na pewno dobrze zrozumiałem? Proszę mi powiedzieć, gdzie tkwi haczyk?
– Nie ma żadnego haczyka. Praca jest całkowicie bezpieczna i legalna. Oczekujemy od Pana po prostu cierpliwości i obserwacji. Obserwacji samego siebie. Pana zachowań, myśli i uczuć. – wyjaśnił mi dyrektor.
Aha, mam Cię! Czyli będę królikiem doświadczalnym. Przeprowadzą na mnie eksperyment społeczny. Ale za tysiaka to chyba uczciwe. W końcu co może mi się stać w pustym pokoju? Szkoda, że zabiorą mi telefon. No, ale chyba jakoś sobie z tym poradzę. Nadrobię zaległości jak skończę dzień pracy i wrócę do domu.
– Czyli muszę pojawić się w firmie codziennie rano i przesiedzieć 8 godzin w tym pokoju. I tak codziennie? – zapytałem na koniec, żeby całkowicie rozwiać własne wątpliwości przed przyjęciem tej jakże lukratywnej oferty.
– Panie Szymonie, chyba nie do końca zrozumiał Pan naszą ofertę. Nie wróci Pan do domu. Tak długo, jak będzie wykonywał Pan pracę, będzie musiał Pan zostać u nas. Oczywiście zapewnimy Panu posiłki, a w pokoju, w którym będzie Pan przebywał, będzie miał Pan również łóżko do spania i wszelkie inne niezbędne udogodnienia. Ale nie może Pan z niego wyjść. Wtedy to wszystko nie będzie miało sensu. – wyjaśnił mi dyrektor.
To zmieniło postać rzeczy. A więc będę tu siedział, aż to wszystko się skończy. Czyli albo w momencie, kiedy zrezygnuję, albo kiedy oni stwierdzą, że eksperyment skończony. Postanowiłem zagrać w otwarte karty.
– Czyli będę poddany eksperymentowi społecznemu. Zamkniecie mnie w pokoju i sprawdzicie moje reakcje? – zapytałem.
– Można tak powiedzieć. – odparł dyrektor z lekkim uśmiechem. – Sam nie nazwałbym jednak tego eksperymentem społecznym. To po prostu badanie reakcji ludzkich na pewne bodźce lub ich brak. Ale to praca jak każda inna. Podpisujemy umowę i uzgadniamy wynagrodzenie. Nie przewidujemy jednak żadnych ram czasowych. Tak długo, jak będzie chciał być Pan z nami, będziemy mogli współpracować.
– Rozumiem.
Naprawdę byłem w kropce. Starałem się szybko analizować wszystkie „za” i „przeciw”. Z jednej strony świadomość bycia obiektem eksperymentu społecznego była dla mnie przerażająca. Nigdy nie myślałem, że mogę być częścią czegoś takiego. No i ciągle nie wiedziałem, jakie będą tego konsekwencje. Wydawało mi się, że znam siebie i umiem przewidzieć swoje reakcje, ale w takiej sytuacji się jeszcze nie znalazłem. Kto wie, jak się zachowam? Ale z drugiej strony wizja łatwo zarobionych pieniędzy nie dawała mi spokoju. Nie muszę nic robić. Bez doświadczenia. Trochę szkoda to stracić. A przecież zawsze można zrezygnować. Podjąłem decyzję.
– Dobrze, zgoda.
Dyrektor uśmiechnął się szerzej. Wstał i uścisnął mi dłoń.
– Wspaniale, bardzo się cieszę. Witam w naszej firmie i dziękuję za pomoc w badaniach. Proszę pójść do recepcji, tam będzie mógł Pan podpisać umowę i inne potrzebne dokumenty.
– Dziękuję. Kiedy mogę zacząć? – zapytałem.
– Jak najszybciej, oczywiście. Możemy zacząć natychmiast.
– W porządku. Mogę być tu jutro.
– Świetnie, w takim razie do zobaczenia. Proszę założyć wygodne ubrania, a o nic więcej się nie martwić. My zapewnimy wszystko, co niezbędne. Do zobaczenia – odpowiedział dyrektor i pożegnał się ze mną.
Myślę, że możecie wyobrazić sobie moje wahanie. Pomimo tego, że na pierwszy rzut oka wszystko wyglądało normalnie i nie zauważałem żadnego ryzyka czy powodu do niepokoju. Dlatego następnego dnia rano stawiłem się w siedzibie firmy, gotowy do stawienia czoła zadaniu.
Do pokoju, w którym miałem spędzić najbliższe godziny, dni czy tygodnie zaprowadził mnie jeden z pracowników firmy. Nie wyróżniał się niczym szczególnym, ale sprawiał wrażenie przyjaźnie nastawionego do życia. Jako, że nie cierpię niezręcznej ciszy, spróbowałem go zagadnąć:
– To chyba trochę dziwne i niespotykane, że proponują tak duże pieniądze za nie robienie kompletnie niczego, prawda?
Chłopak zerknął na mnie wzrokiem, który oceniłem na współczujący. Znowu nabrałem lekkich obaw.
– Wiesz, chodzi mi o to, co jest skomplikowanego w tej pracy, skoro płacą za to aż 1000 zł dziennie? – próbowałem wyjaśnić moje pierwsze pytanie.
Doszliśmy do drzwi, które, w odróżnieniu od wielu innych nie były przeszklone. Pracownik znowu spojrzał na mnie i powiedział:
– Jesteśmy na miejscu. Poczekam, aż wejdziesz i zamknę za Tobą drzwi. A odpowiadając na Twoje pytanie – samotność i wyobraźnia potrafią być najgorszą rzeczą na świecie, zgodzisz się?
Z taką odpowiedzią w formie pytania mnie zostawił. Przeszedłem kilka kroków w głąb pokoju i po chwili usłyszałem dźwięk klucza. Pokój był zamknięty od zewnątrz. Nie było odwrotu. Wewnątrz paliło się słabe światło. Szybko ogarnąłem go wzrokiem. Przede wszystkim nie było tam okien. Ściany były po prostu białe, ale wisiały na nich obrazy. Niektóre przedstawiały jakieś krajobrazy, inne jakieś postaci, których nie znałem. Możliwe, że po prostu były wytworem wyobraźni autora i nie przestawiały nikogo sławnego. W pokoju stało krzesło, fotel, a w rogu łóżko. I nic więcej. Czyli nie kłamali. Nie było telewizora, telefonu, żadnych książek. Byłem tylko ja.
Mówią, że początki bywają trudne. Ale wydawało mi się, że nie w tym przypadku. W zasadzie to muszę Wam powiedzieć, że pierwszy dzień izolacji i obserwacji samego siebie spędziłem w dość spokojnej atmosferze. Już na samym początku doszedłem do wniosku, że to jest dobry moment, żeby podsumować sobie swoje dotychczasowe życie. W dzisiejszych czasach bardzo ciężko znaleźć jest chwilę czasu na to, żeby po prostu zwolnić. Żeby dokonać pewnej analizy i przeglądu wszystkiego, co udało się osiągnąć. Żeby wyciągnąć wnioski ze swoich sukcesów i porażek. No i żeby pomyśleć, co dalej. Ciągle gonimy za czymś, czego czasem nawet nie jesteśmy w stanie określić. Dynamika życia powoduje, że zapominamy o tym, kto i co jest najważniejsze. Pomimo tego, że ja miałem mnóstwo wolnego czasu do tej pory i zazwyczaj marnowałem go na coś zupełnie nieistotnego, to postanowiłem pomyśleć o swoim życiu. A uwierzcie mi, że było o czym. Dzisiaj wydaje mi się, że spędziłem kilka dobrych godzin nad ubolewaniem nad swoim losem. Nad wyrażaniem żalu na temat tego, co mnie spotkało, a co mnie nie spotkało. O czym marzyłem, a czego nie udało się zrealizować. Wtedy też doszedłem do pierwszych wniosków. Postanowiłem, że kiedy tylko skończę przygodę z tym eksperymentem, spróbuję założyć własną miniksięgarnię. Nawet nie zwróciłem uwagi na to, kiedy zacząłem być senny. Wydaje mi się, że musiało minąć sporo czasu odkąd się tu znalazłem. A może byłem po prostu zmęczony nic nie robieniem? Zacząłem się zastanawiać, w jaki sposób będę w stanie zweryfikować ile dni tu spędziłem i za ile dni będą musieli mi zapłacić? W myślach zacząłem liczyć, ile czasu muszę tu wytrzymać, żeby uzbierać całkiem dobrą kwotę na realizację moich najnowszych planów.
Zapomniałem Wam powiedzieć, ale oczywiście dotrzymali słowa z posiłkami. A te były naprawdę dobre! Podawali mi je jak w więzieniu lub szpitalu psychiatrycznym, poprzez specjalny otwór w drzwiach. Pewnie dlatego, że chcieli mnie izolować tak długo jak to możliwe, bez kontaktu z innymi ludźmi. Na tym polegać miał ten eksperyment. Ale dzięki posiłkom mogłem mniej więcej orientować się w tym, jaka jest pora dnia, a tym samym stwierdzać, ile dni minęło. Tego pierwszego dnia dostałem 3 posiłki więc nie było powodów do narzekania.
Jakiś czas po posiłku, który oceniłem jako kolację, zasnąłem. Pierwszy dzień był za mną. Nie było tak źle, spędziłem wreszcie trochę czasu sam ze sobą.
Kiedy obudziłem się stwierdziłem, że prawdopodobnie zaczął się kolejny dzień. O ile po przebudzeniu czułem się całkiem dobrze, to jednak po jakimś czasie zacząłem odczuwać pierwsze niedogodności. Doszedłem do wniosku, że przemyślałem już wszystko, co miałem do przemyślenia. A teraz zacząłem się po prostu nudzić. To uczucie wypełniało mnie niczym woda wypełniająca pusty kubek. Powoli zaczynało mi przeszkadzać, że nic kompletnie się nie dzieje. Na początku starałem tłumaczyć sobie, że na tym właśnie polega całe sedno tej „pracy”. Mam obserwować sam siebie. Położyłem się na łóżku i zacząłem gapić się w sufit. Próbowałem zająć czymś myśli, ale żadna ciekawa myśl nie przychodziła mi do głowy. Ziewnąłem szeroko i głośno, przeciągając się leniwie. Zacząłem błądzić wzrokiem po pokoju, zatrzymując się na drobnych elementach, których wcześniej nie zauważyłem: rysy na ścianach, pajęczyna w kącie, dziwny kształt na suficie. Coś jakby zaciek. Przypominał mi mapę jakiegoś nieznanego lądu. Wyobrażałem sobie tam góry, doliny rzeki. I wtedy zaciek poruszył się. Mrugnąłem oczami, bo wydawało mi się, że to tylko przywidzenie. Że to tylko wyobraźnia łata mi figle. Zaciek w rogu sufitu nie zniknął, ale zdecydowanie się nie porusza. Czyżbym zaczynał wariować? Szybko, pomyślałem sobie. Z takim tempem nie wytrzymam więcej niż 3 dni. Wiedziałem, że muszę wziąć się w garść.
Doszedłem do wniosku, że fajnie byłoby z kimś pogadać. Tak po prostu, o czymkolwiek. To zadziwiające, bo nawet nie myślałem teraz o tym, żeby wziąć do ręki telefon i zobaczyć, jakie śmieszne filmiki mnie ominęły przez ostatnie godziny. Wolałem, żeby teraz był tu ktoś, do kogo można by się odezwać. Samotność nie jest chyba dla mnie. Nigdy tego nie dostrzegałem, nie zastanawiałem się nad tym mocno. Jeśli spojrzę w przeszłość to zazwyczaj zawsze ktoś był obok mnie. Nawet jeśli grałem w gry komputerowe w swoim pokoju, to albo rodzice, albo rodzeństwo byli gdzieś obok. Zawsze można było wstać, wyjść z pokoju i zamienić z kimś dwa słowa w kuchni czy salonie. Teraz, kiedy zostałem sam okazało się, że mi tego brakuje. Mówienie do samego siebie też niewiele daje.
Wydaje mi się, że spędziłem resztę dnia gapiąc się na wszystko i szukając czegokolwiek, co mogłoby zająć moją uwagę na dłużej. Tylko, że w pokoju nie było niczego. Było tylko krzesło, fotel, łóżko. Znowu nie wiem, kiedy zasnąłem. Ale sen nie był spokojny. Śniło mi się coś w rodzaju klatki o nieregularnych kształtach, które zmieniały się w zależności od mojego zachowania. Kiedy próbowałem podejść do jej krawędzi, ona się przedłużała i tworzyła jakby korytarz. Nie byłem w stanie dojść do jej końca, bo za każdym razem, kiedy wydawało mi się, że jestem blisko, korytarz znowu się wydłużał. To była klatka bez wyjścia. Zupełnie jak pokój, w którym się znalazłem za 1000 zł dziennie. Obudziłem się lekko spocony i zaniepokojony. Fakt, że miałem sen związany z moim obecnym zajęciem, jeśli można to tak nazwać, nie wróżył niczego dobrego. Zjadłem coś, co można by nazwać śniadaniem i pełen obaw usiadłem w fotelu czekając na to, co tym razem zaproponuje mi moja wyobraźnia. Zdałem sobie sprawę z najważniejszej rzeczy. Najbardziej niebezpieczna w tej pracy jest wyobraźnia. Kiedy jesteś sam w pokoju, skazany na swoje towarzystwo, zamknięty z własnymi myślami, pozwalasz swoim nawet najbardziej ukrytym demonom wyjść na zewnątrz i robić swoją robotę. Nawet jeśli nie słyszysz ich na zewnątrz, one tkwią gdzieś w głowie i przemierzają najskrytsze zakamarki umysłu, szukając dla siebie przestrzeni.
Siedziałem w fotelu i teraz dla odmiany patrzyłem w najbardziej odległy ode mnie kąt pokoju. Cień, który tam widziałem był chyba większy niż wczoraj. Wczoraj był mały i czarny, jakby ktoś rzucił tam kamień. Teraz wydawał się większy i bardziej precyzyjny. Coś jakby cień człowieka? Bzdura, przecież nikogo tu nie ma. Obserwowałem ten cień, który z minuty na minutę stawał się coraz bardziej wyraźny. Tańczył po ścianie, jakby żył własnym życiem. Po chwili miałem wątpliwości, czy był to kształt człowieka. Może to był ptak? Nie, raczej kot. Czarny kot, z lśniącą sierścią i żółtymi oczami, które wpatrywały się we mnie wnikliwie. Z narastającym lękiem i przerażeniem obserwowałem, jak kot zbliżał się do mnie. Skakał po ścianach, niczym cień w mrocznym pokoju.
Wstałem i przeszedłem się po pokoju. Zacząłem dotykać palcami ścian, przykładałem ucho w nadziei, że usłyszę choćby strzępy rozmów ludzi pracujących w biurze. Nie udało się jednak usłyszeć niczego. Ściany z pewnością zostały wyłożone czymś, co blokowało jakikolwiek dźwięk. Kucnąłem przy łóżku i zastanawiałem się, co dalej. Brakowało mi pomysłów na to, jak zająć sobie czas.
Powiem Wam, że to zaczynało być dla mnie za wiele. Nigdy w życiu nie myślałem o tym, jak to jest być kompletnie samemu. A teraz byłem tutaj sam, przez prawdopodobnie dwa lub trzy dni i już zaczynałem wariować. Nawet jeśli nie robiłem tego świadomie, to moja wyobraźnia zaczynała przejmować nade mną kontrolę. Doszedłem do wniosku, że nie ma tutaj kompletnie niczego, na czym na dłużej można byłoby skupić swoją uwagę i przetrwać kolejne godziny. Nie było rozpraszaczy, zapychaczy czasu. Nie było filmików, przy oglądaniu których można by stracić pół dnia. Nie było stron internetowych, książek, gazet, które można by poczytać dla zabicia czasu. Zabrali mi wszystko, z czym miałem do czynienia na co dzień. Zabrali mi też ludzi, których codziennie miałem obok siebie.
Stwierdziłem, że nie wytrzymam tego dłużej. Nuda, która początkowo mnie ogarnęła była niczym w stosunku do tego, co stało się ze mną później. Bycie samemu ze wszystkimi moimi myślami, odczuciami, strachami okazało się najgorszą z możliwych rzeczy, których mogłem doświadczyć. Ten pokój był jakby metaforą mojego życia. Bez większych pasji, celu życia, bez marzeń. I obnażyło brutalną prawdę na mój temat. W tamtym momencie wiedziałem, że muszę to przerwać. Nacisnąłem guzik, który oznaczał koniec.
Kilka dni później ponownie pojawiłem się w firmie, żeby podpisać stosowne dokumenty i odebrać zapłatę. Miałem też spotkać się z dyrektorem firmy i podsumować to, co wydarzyło się w pokoju.
– Nie wytrzymał Pan długo, Pani Szymonie – rzekł z lekkim uśmiechem, gdy tylko zamknęły się drzwi od jego gabinetu. – Minęły niecałe trzy dni, kiedy zdecydował się Pan na przerwanie zadania.
– Czyli był ktoś, kto wytrzymał dłużej? – zapytałem.
– Mieliśmy różnych współpracowników. Jedni wytrzymali jeden dzień, drudzy zostawali na prawie tydzień. Obserwacje i wnioski były jednak bardzo podobne. – odpowiedział dyrektor i usiadł lekko w fotelu za biurkiem.
– Szczerze mówiąc, nie spodziewałem się, że tak szybko się poddam. Spędzam dużo czasu sam i odpowiada mi moje własne towarzystwo.
– Proszę się zastanowić, ile czasu w przeszłości spędzał Pan faktycznie sam? Bez telefonu, telewizora, komputera? Ile razy zostawał Pan zupełnie sam ze swoimi myślami? Ile razy był Pan naprawdę samotny?
Dyrektor widząc moje zamyślenie, ciągnął dalej:
– Naszym celem jest sprawdzenie, jak ludzi radzą sobie w warunkach całkowitej izolacji. Czy potrafią spędzać czas sami ze sobą. Odcięci od świata zewnętrznego. Pozbawieni telefonów, Internetu, telewizora, książek czy obecności innego człowieka. Okazuje się, że dla wielu osób to bardzo trudne doświadczenie. Nuda, brak bodźców i samotność mogą prowadzić do poważnych problemów psychicznych. Codziennie nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak dużo nas omija. Jesteśmy zatraceni w świecie wirtualnym i nie widzimy tego, co jest najbliżej. Nie zauważamy drugiego człowieka. Dopiero kiedy nie ma nikogo obok, a nam zabierze się telefon komórkowy, zdajemy sobie sprawę z tego, ile tracimy. Jeśli nie jest za późno, jesteśmy w stanie zrozumieć wiele rzeczy i to naprawić. Widzi Pan, tak jak Panu powiedziałem, nie było żadnego haczyka w ofercie pracy. Nie było też w tym nic niebezpiecznego. Ale my doskonale wiemy, jak niszcząca dla człowieka może być nuda i bezczynność. Jak bardzo wyobraźnia potrafi działać wtedy, kiedy nie jest niczym stymulowana. Kiedy człowiek zostaje sam ze swoimi myślami, mogą się dziać rzeczy zupełnie niespodziewane. Z zakamarków ludzkiego mózgu mogą wychodzić najbardziej nieprawdopodobne myśli, które kreują nieprawdziwą rzeczywistość. Obserwacje naszych współpracowników i rozmowy z nimi po zakończonym zadaniu dają nam wiele danych, które jesteśmy w stanie właściwie przeanalizować. I staramy się pomagać naszym współpracownikom wyciągać odpowiednie wnioski z tych doświadczeń. Dzięki temu może choć w najmniejszym stopniu będziemy w stanie poprawić świat.
– Wydaje mi się jednak, że w ofercie pracy powinno być wspomniane, że to eksperyment społeczny. – zauważyłem, choć zdawałem sobie sprawę, że nie mam nic mądrego do powiedzenia na ten wywód dyrektora „Ciszy”.
– Ma Pan rację, ale słowo „eksperyment” jest niestety często nacechowany negatywnie i ludzie niechętnie chcą odpowiedzieć na takie ogłoszenie. Dlatego staramy się zachęcić ludzi do przyjścia do nas, rozmowy i przekonania się do tego, że warto spróbować. A pieniądze to rzecz dodatkowa. Wierzę, że wychodząc od nas, stanie się Pan bogatszy o coś innego niż kilka tysięcy złotych. Jeszcze raz bardzo Panu dziękuję za współpracę. Być może jeszcze się spotkamy.





Dodaj komentarz